Risico's

Uit juridisch onderzoek is gebleken dat het niet mogelijk is om de verantwoordelijkheid voor het zuiveren van afvalwater bij de bewoners van Oosterwold neer te leggen. Hierdoor moet er zo snel als mogelijk riolering aangelegd worden. Dat geldt niet alleen voor het hoofdriool, maar ook voor de kavelwegriolering tot de perceelsgrenzen van de bewoners. Totdat het definitieve riool is aangelegd moeten we tijdelijke maatregelen treffen voor de afvalwaterzorg, zoals het leegrijden van putten en het beheren van de huidige IBA’s en CBA’s (Individuele en Collectieve Behandeling Afvalwater). Via afzonderlijke raadsvoorstellen (RV23006 en RV23225) en de Programmabegroting 2024 zijn de kosten hiervan in de begroting verwerkt. Er zijn op dit moment echter nog veel onzekerheden, bijvoorbeeld ten aanzien van eventuele schadeloosstellingen en verhaalmogelijkheden. In het raadsvoorstel Fasering, verrekening en dekking afvalwaterzorg Oosterwold (RV23225) is dit verder toegelicht. Het risico voor het afvalwater is daarbij geschat op € 8,5 miljoen. Rekening houdend met de kans van optreden bedraagt de benodigde risicoreservering hiervoor € 4,5 miljoen.

Ook hebben we onderzoek gedaan naar mogelijke aanvullende zorgplichten die er gelden binnen Oosterwold, bijvoorbeeld rondom de aanleg van kavelwegen, het oppervlaktewater en de blusvoorziening. We zijn dit nog verder aan het uitwerken. De eventuele (financiële) consequenties hiervan zijn op dit moment nog niet bekend en dus nog niet meegenomen in het bedrag van de risicoreservering.

We onderzoeken de consequenties, samen met de betrokkenen in het gebied. Waar nodig en mogelijk treffen we maatregelen om eventuele risico's en schade te beperken, bijvoorbeeld door het realiseren van tijdelijke voorzieningen.

Het risico voor het afvalwater is geschat op € 8,5 miljoen. Rekening houdend met de kans van optreden bedraagt de benodigde risicoreservering voor het afvalwater € 4,5 miljoen. De risico's ten aanzien van andere zorgplichten kunnen wij op dit moment nog niet in een bedrag uitdrukken (pm).

De gemeenteraad heeft in 2021 en 2022 besloten om tijdelijke woningen op het Annapark voor een periode van 15 jaar te realiseren. Deze periode is voor de woningcorporaties te kort om de investering terug te verdienen. Daarom zal de gemeente na de eerste periode van 15 jaar een nieuwe locatie voor nog eens 35 jaar beschikbaar stellen. De gemeente heeft zich garant gesteld voor het financiële tekort dat zich voordoet indien deze nieuwe locatie niet gevonden wordt. Het totale geldgevolg van deze garantstellingen is € 13,5 miljoen.

We spannen ons samen met de woningcorporaties in om tijdig een nieuwe locatie te vinden voor een volgende exploitatietermijn. Daarmee wordt het risico op het exploitatietekort en het restwaarderisico dan opgelost.

Het mogelijke exploitatietekort op de woningen is na 15 jaar € 9.852.000. Na de eerste exploitatietermijn van 15 jaar zijn de woningen nog niet volledig afgeschreven, deze hebben dan nog een restwaarde. Als er geen nieuwe locatie gevonden wordt dan moeten de woningen door de woningcorporaties worden verkocht. Als de verkoopprijs lager is dan de restwaarde dan leidt dit tot een financieel tekort voor de corporaties. Voor dit tekort wordt gebruik gemaakt van de Rijksgarantieregeling financiële herplaatsingsgarantie voor flexwoningen. Uitgangspunt van deze garantieregeling is dat de woningen na de initiële exploitatieperiode van 15 jaar verplaatst worden. En daarna nog een tweede of zelfs derde periode geëxploiteerd kunnen worden. Alle betrokken partijen, naast de eigen gemeente en corporaties ook de gemeente(n) in de regio, verkennen herplaatsing in de regio. Is dat niet mogelijk dan zorgt het Rijk voor een marktmeester die landelijk vraag en aanbod bij elkaar brengt. Lukt het dan nog niet om de woningen te herplaatsen dan heeft de corporatie recht op een financiële compensatie. Deze bestaat uit het verschil tussen de verkoopwaarde en de restwaarde. Het Rijk draagt 60% van dit bedrag bij en gemeenten 25%. De corporaties hebben een eigen risico van 15%. Dit betekent dat de gemeente voor het restwaarderisico garant staat voor een bedrag van maximaal € 3.570.000 (25 % van € 14.281.000 geïndexeerd). Hierbij is geen rekening gehouden met een eventuele verkoopwaarde.
Het totale geldgevolg van beide garantstellingen is € 13.422.000 (€ 9.852.000 + € 3.570.000), bestaande uit het totale exploitatietekort over de eerste 15 jaar en de gemeentelijke bijdrage van 25% van het maximale verkoopverlies.

Het realiseren van een buitenzwembad brengt meerdere onzekerheden mee. De kosten van de bouw kunnen stijgen en de exploitatie kan tegenvallen door bijvoorbeeld lagere bezoekersaantallen dan geraamd. We hebben hier een uitgebreid onderzoek naar laten uitvoeren. De risico's worden beschreven in de geheime bijlage bij het raadsvoostel RG 25007.

Het besluit om te starten met de realisatie moet nog worden genomen. Gedurende het proces zullen we passende beheersmaatregelen treffen, en worden plannen en ramingen steeds nauwkeuriger.

We verwachten dat het buitenzwembad in 2027 opgeleverd kan worden. Dit betekent dat we nog bijna 3 jaar te maken kunnen hebben met inflatie, hogere rente, energielasten of meerkosten die we nu niet hebben meegenomen. De totale omvang van dit risico wordt geschat op € 3,6 miljoen. Dit risico is zo groot om dat op dit moment nog slechts een normatieve raming is gemaakt van stichtingskosten. Als de plannen concreter worden en er een bestek beschikbaar komt, dan kan een nauwkeurigere raming van de bouwkosten worden gemaakt. De ervaring leert dat het rekenen met normen, een grote foutmarge heeft.
We schatten de kans dat dit risico zich voordoet op 40% in. Wij kiezen voor een kans van 40% omdat we niet verwachten dat alle risico’s voor 100% zich zullen voordoen. We reserveren 1,4 miljoen waarmee we de hogere investeringskosten incidenteel afdekken, zodat dit niet tot een hogere kapitaallast leidt.